دانلود پروژه عاملهای جامعه شناسانه ی خشونت و پرخاشگری تماشاگران

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

فرمت فایل word  و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 38

عاملهای جامعه شناسانه ی خشونت و پرخاشگری تماشاگران

The Impacts of Social Factors on Violence and Aggression of Football Fans

چکیده

در بین فعالیّت های گوناگون ورزشی که در سراسر دنیا انجام می شوند، بی تردید ورزش فوتبال پُرطرفدارترین، پُرمشارکت ترین و پُربیننده ترین فعالیت و رشته ی ورزشی است. گسترش روزافزون ورزش سبب شده است که مرزهای جغرافیایی، نژادی، قومی، سیاسی و عقیدتی را در نوردد. تحلیلگران اجتماعی و فرهنگی در دهه های اخیر به پژوهش درباره ی انواع آداب، مناسک، ارزش ها و الگوهای اجتماعی رایج در ورزش فوتبال مبادرت ورزیدهاند. از جمله مسائل مهمی که به ویژه در دو دهه ی اخیر مورد توجه اندیشمندان اجتماعی و جامعه شناسان قرار گرفته، بررسی و تبیین رویدادها و حوادث خشونت بار مربوط به فوتبال است. ”خشونت ورزشی“ چیست و چه عاملهایی در بروز آن مؤثر هستند. بسیاری از اندیشمندان با استفاده از چارچوب های نظری متفاوت برای پاسخ دادن به این پُرسش تلاشکرده اند. مقاله ی پژوهشی حاضر به واکاوی نمونه ای از فراگردهای اجتماعی حایز اهمیّت در ورزش فوتبال، یعنی خشونت و پرخاشگری تاکید دارد. در این پژوهش، رفتارهای پرخاشجویانه و بعضاً خشونت آمیز تماشاگران مسابقات فوتبال جام قهرمانی باشگاه های ایران در شهر تهران، سال 1379-1380، مورد مطالعه ی جامعه شناسانه قرار گرفته اند.

.

هدف این مطالعه سبب شناسی خشونت و پرخاشگری تماشاگران ورزش فوتبال در ورزشگاه هاست تا با تحلیل کارکرد اجزای تشکیل دهنده ی ساختار رفتار تماشاگران طرفدار فوتبال، مشخص شود اختلال در کدام یک از آنها سبب بروز ”سوءکارکرد“ می گردد.

نتیجه ی پژوهش حاضر در مورد 404 نمونه ی تصادفی تماشاگران و طرفداران پرسپولیس و استقلال است که ضمن اذعان به بحرانی نبودن رفتار طرفداران فوتبال در شهر تهران نشان می دهد، متغیّرهای اهمیّت و حساسیت نتیجه ی بازی از نظر کسب امتیاز و تعیین جایگاه تیم های مورد علاقه در رده بندی مسابقات قهرمانی،حرکات خشونت آمیز و پرخاشجویانه بازیکنان در هنگام بازی و کیفیت داوری، عمدتاً بر بروز پرخاشگری کلامی طرفداران فوتبال تأثیر می گذارند. متغیّرهای سن، میزان کنترل و نظارت خانواده، پایگاه اقتصادی و اجتماعی تأثیر منفی برگرایش طرفداران تیم های فوتبال مورد مطالعه به انجام رفتارهای پرخاشجویانه و خشونت آمیز دارند. متغیّرهای سابقه ی دعوا و نزاع، سابقه ی تنش و ناکامی در فعالیّت های تحصیلی و آموزشی، مصرف سیگار، سابقه ی تنش در محیط خانواده، سابقه ی رفتار مجرمانه، داشتن دوستان و همالان دارای سابقه ی جنایی، ارتباط با خویشاوندان دارای سابقه ی جنایی، عزیمت جمعی و گروهی به ورزشگاه و ناسازگاری انتظارات ورزشی و راه های تحقق آنها، دارای تأثیر مستقیمی برگرایش به ارتکاب رفتارهای پرخاشجویانه و خشونت آمیز ورزشی طرفداران تیم های پرسپولیس و استقلال دارند.

واژههای کلیدی: جامعه شناسی، ورزش، خشونت، اوباشگری، پرخاشگری، وندالیسم، سوءکارکرد، تحلیل کارکردی-ساختی

درآمد

ورزش و فعالیّت های مربوط به آن، زمان و انرژی فراوانی از افراد هر جامعه را به خود اختصاص داده و جایگاه مهمی در فرهنگ جوامع پیدا کرده است. رقابت های ورزشی، ورزشکاران و تماشاگران را در وضعیت هایی قرار می دهند که ممکن است قواعد، هنجارها و تقسیم کار رایج به آسانی نقض و به رویارویی های پرخاشجویانه و خشونت آمیز منجر شود. بین فعالیّت های ورزشی گوناگون، در ورزش فوتبال بیش از سایر رشته های ورزشی رفتارهای خشن و پرخاشجویانه، به ویژه بین طرفداران و هواداران تیم های فوتبال مشاهده می شود. آشکارترین نمونه ی رفتار خشونت آمیز بین طرفداران فوتبال، پدیده ی موسوم به”اوباشگری“1 است که امروزه به شکل نسبتاً سازمان یافته ای در کشورهای صاحبنام فوتبال به ویژه در اروپا رواج دارد. در انگلستان، هولیگانها (اوباش) با عقاید و افکار تعصب آمیز، به وجود آورنده ی وقایع فاجعه آمیز بسیاری در ورزشگاه ها بوده اند. در ایتالیا، علاقه ی دیوانهوار و بیمارگونه ی برخی از طرفداران تیم های فوتبال و نیز رفتارهای پرخاشجویانه و ویرانگرانه ی آنان در عرصه ی مسابقات فوتبال سبب شده است که به آنان لقب ”تیفوسی ها“ داده شود (فتحی، 1363: 57). به نظر برخی از پژوهشگران، بین تمام فعالیّت های ورزشی تنها ورزش فوتبال است که سبب رفتار اوباشگرانه به مفهوم عام آن می شود (کشمور، 1998: 218 و کشمور، 2000: 19-178). اهمیّت این مقوله سبب شدکه از اواخر دهه ی 1960 میلادی، پژوهشگران و نظریه پردازان علوم اجتماعی دلایلی را مطرح و تفسیرهای متفاوتی در مورد رفتار اوباشگرانه و خشونت تماشاگران مسابقات فوتبال ارائه دهند که گستره ی آن، از دگرگونی های کلان اجتماعی تا عاملهای خُرد را دربر می گیرد. با گسترش تدریجی خرده فرهنگ طرفداری و تماشاگری در فوتبال، همچنین انگاره های پرخاشجویانه ی رفتاری گاه به گاه آن، گرایش تحقیقات مراکز علمی و پژوهشی از توجه محض به بحث های نظری به رفتار طرفداران فوتبال در این کشورها معطوف گردید.

تعریف خشونت و پرخاشگری

تعریف های فراوانی درباره خشونت و پرخاشگری ارائه شده است، برخی پرخاشگری را واکنشی غریزی به ناکامی و رقابت برای دستیابی به منابع می دانند، که عمدتاً از طریق برخورد بدنی تجلی مییابد (آرژیل2،1993 :220). ”اریش فروم“ همه ی اعمالی را که سبب آسیب رساندن به شخص، شیی یا جانور دیگر می شود یا با چنین قصدی صورت گیرد پرخاشگری می نامد (فروم، 1361: 12). ”اسمیت“ و ”بوند“3 پرخاشگری را هر نوع رفتاری تعریف میکنند که به دیگری آسیب وارد میسازد (اسمیت و بوند،1993 :68). ارونسون خشم و پرخاشگری را عملی میداند که هدفش اعمال صدمه، آسیب و رنج است (ارونسون، 1369: 163). در تعریفی دیگر از پرخاشگری چنین آمده است:” هر نوع رفتاری که معطوف به آسیب رساندن یا اعمال صدمه به فرد دیگر است و علیرغم میل وی صورت می گیرد“ (بارون4، 1977: 12).

براساس نظر بارون پرخاشگری کنشی است که شامل هر دو شکلِ آسیب رسانی بدنی و روانی است، جنبه تعمدی دارد، امری تصادفی به شمار نمی آید، تنها شامل افراد انسانی می گردد، و در آن آسیب رسانی به اشیاء مورد نظر نیست. ”برکویتز“5 نیز با تعریف پرخاشگری به عنوان آسیب رساندن عمدی به دیگری، می افزاید این آسیب ممکن است روانی یا فیزیکی باشد. خشونت معمولاً براساس شدت آسیب از پرخاشگری متمایز می شود و کنشی است که عامل آن به عمد تلاش برای آسیب رسانی فیزیکی به دیگری می نماید (برکویتز، 1986: 307).

”کاکلی“ در تعریفی نسبتاً جامع از پرخاشگری آن را چنین تعریف می کند: ”پرخاشگری ناظر به رفتاری است که با نیت تخریب اموال یا صدمه زدن به شخص دیگر انجام می شود و متضمن بی توجهی محض به سلامت دیگران و احتمالاً خود است؛ پیامدهای پرخاشگری ممکن است فیزیکی یا روان شناسانه باشد“(کاکلی، 1998: 180). وی آنگاه در تعریف خشونت و تمایز آن از پرخاشگری به کنش فیزیکی اشاره می کند: ”خشونت،